नवीन ई-पासपोर्टसाठी किती शुल्क? अर्ज प्रक्रिया आणि फायदे एका क्लिकमध्ये ! Benefits of e-Passports in India

Benefits of e-Passports in India

India has introduced the advanced chip-enabled e-Passport under the Passport Seva 2.0 initiative to make international travel faster, safer, and more convenient. Equipped with an embedded electronic chip containing the passport holder’s personal and biometric information, the e-Passport enhances security, prevents identity fraud, and speeds up immigration clearance through RFID-based verification. The new passport complies with international ICAO standards and is being issued at the same fee as a regular passport. Existing passports will remain valid until their expiry, while new applicants and those renewing their passports will receive the upgraded e-Passport, marking a significant step toward secure and digital global travel for Indian citizens.

Benefits of e-Passports in India:परदेशात प्रवास करणाऱ्या भारतीयांसाठी एक मोठी आणि महत्त्वाची बातमी आहे. विमानतळावरील लांबच लांब रांगा, कागदपत्रांची पडताळणी आणि इमिग्रेशनमध्ये होणारा वेळ आता मोठ्या प्रमाणात कमी होणार आहे. डिजिटल इंडिया उपक्रमांतर्गत भारत सरकारच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने पासपोर्ट सेवा 2.0 अंतर्गत अत्याधुनिक चिपयुक्त ई-पासपोर्ट (e-Passport) सेवा सुरू केली आहे. या नव्या तंत्रज्ञानामुळे भारतीय नागरिकांचा परदेश प्रवास अधिक सुरक्षित, वेगवान आणि सोयीस्कर होणार आहे.

List of Documents Required for Passport – येथे बघा पासपोर्टसाठी कोणती कागदपत्रे आवश्यक आहे

ई-पासपोर्ट म्हणजे काय? What is mean By E Passport 

ई-पासपोर्ट दिसायला पारंपरिक पासपोर्टसारखाच असतो. मात्र, त्यामध्ये एक सुरक्षित इलेक्ट्रॉनिक मायक्रोचिप आणि अँटेना बसविण्यात आलेला असतो. या चिपमध्ये पासपोर्टधारकाची वैयक्तिक माहिती डिजिटल स्वरूपात साठवली जाते. यामध्ये नाव, जन्मतारीख, पासपोर्ट क्रमांक, छायाचित्र तसेच आवश्यक बायोमेट्रिक माहिती सुरक्षितरीत्या संग्रहित केली जाते. त्यामुळे पासपोर्टची सत्यता पडताळणे अधिक सोपे आणि विश्वासार्ह होते.

विमानतळावर ई-पासपोर्ट कसा काम करतो?

ई-पासपोर्ट RFID (Radio Frequency Identification) तंत्रज्ञानावर आधारित आहे. विमानतळावरील ई-गेट किंवा विशेष रीडरवर पासपोर्ट स्कॅन केल्यानंतर चिपमधील माहिती काही सेकंदांत वाचली जाते. त्यानंतर प्रवाशाचा चेहरा आणि इतर बायोमेट्रिक माहितीची पडताळणी केली जाते. माहिती जुळल्यास इमिग्रेशन प्रक्रिया काही क्षणांत पूर्ण होते. यामुळे मॅन्युअल तपासणीवरील अवलंबित्व कमी होऊन वेळेची मोठी बचत होते.

ई-पासपोर्टचे प्रमुख फायदे – Key Benefits Of E Passport 

1. इमिग्रेशन प्रक्रिया अधिक वेगवान

ई-गेट प्रणालीमुळे प्रवाशांना लांब रांगांमध्ये उभे राहण्याची गरज कमी होईल. काही सेकंदांत ओळख पडताळणी पूर्ण होऊन प्रवास अधिक सुलभ होईल.

2. बनावट पासपोर्टला आळा

ई-पासपोर्टमधील माहिती डिजिटल स्वरूपात सुरक्षित असल्यामुळे त्यामध्ये फेरफार करणे अत्यंत कठीण आहे. कोणतीही छेडछाड झाल्यास ती त्वरित ओळखता येते.

3. वैयक्तिक माहितीचे अधिक संरक्षण

प्रगत सुरक्षा प्रणालीमुळे पासपोर्टमधील माहिती अनधिकृतरित्या कॉपी करणे किंवा चोरी करणे जवळपास अशक्य होते. त्यामुळे ओळख चोरीचा धोका मोठ्या प्रमाणात कमी होतो.

4. आंतरराष्ट्रीय मानकांनुसार तयार

भारतातील ई-पासपोर्ट ICAO (International Civil Aviation Organization) च्या जागतिक मानकांनुसार विकसित करण्यात आला आहे. त्यामुळे अनेक देशांमध्ये त्याची सहज पडताळणी करता येते.

5. भारतीय पासपोर्टची विश्वासार्हता वाढणार

अधिक सुरक्षित आणि आधुनिक पासपोर्टमुळे भारतीय नागरिकांची आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील ओळख अधिक मजबूत होईल. भविष्यात काही देशांमध्ये व्हिसा प्रक्रिया अधिक सुलभ होण्याची शक्यता देखील वाढू शकते.

ई-पासपोर्टसाठी किती शुल्क लागेल? passport fees 1 july 2026 

१ जुलैपासून पासपोर्ट शुल्कात मोठी वाढ; ई-पासपोर्ट प्रकल्पामुळे खर्च वाढल्याचा परिणाम

परराष्ट्र मंत्रालयाने १ जुलै २०२६ पासून पासपोर्ट शुल्कामध्ये मोठी वाढ करण्याचा निर्णय घेतला आहे. सुमारे १४ वर्षांनंतर प्रथमच पासपोर्टच्या शुल्कात सुधारणा करण्यात आली असून, यामागे देशभर राबविण्यात येत असलेल्या ई-पासपोर्ट (e-Passport) प्रकल्पाचा वाढलेला खर्च हे प्रमुख कारण असल्याचे मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे. नव्या दरांनुसार ३६ पानी सामान्य पासपोर्टसाठी आता ₹२,५०० शुल्क भरावे लागणार असून, यापूर्वी हे शुल्क ₹१,५०० होते. तसेच ६० पानी पासपोर्टचे शुल्क ₹२,००० वरून ₹३,५०० करण्यात आले आहे.

तत्काळ (Tatkal) पासपोर्ट सेवांच्या शुल्कातही लक्षणीय वाढ करण्यात आली आहे. ३६ पानी तत्काळ पासपोर्टसाठी ₹५,००० आणि ६० पानी तत्काळ पासपोर्टसाठी ₹६,००० शुल्क आकारले जाणार आहे. हरवलेल्या किंवा खराब झालेल्या पासपोर्टच्या पुनर्प्राप्तीसाठीदेखील नवीन शुल्क लागू करण्यात आले आहे. मात्र, प्रथमच पासपोर्टसाठी अर्ज करणाऱ्या ८ वर्षांखालील मुलांना आणि ६० वर्षांवरील ज्येष्ठ नागरिकांना १० टक्के शुल्क सवलत कायम ठेवण्यात आली आहे.

सरकारने २०२४ पासून देशभर ई-पासपोर्ट वितरण सुरू केले असून आतापर्यंत एक कोटीहून अधिक ई-पासपोर्ट जारी करण्यात आले आहेत. २०२७ पर्यंत देशातील सर्व विमानतळांवर ई-पासपोर्ट आधारित सुविधा उपलब्ध करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. ई-पासपोर्टमुळे सुरक्षा अधिक मजबूत होणार असून इमिग्रेशन प्रक्रिया जलद आणि डिजिटल पद्धतीने पूर्ण होण्यास मदत होणार आहे.
ई-पासपोर्टसाठी कोणतेही अतिरिक्त शुल्क आकारले जात नाही. सध्याच्या पासपोर्टप्रमाणेच शुल्क लागू राहील.

अर्ज कसा करायचा? How To Apply For E Passport

ई-पासपोर्टसाठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया पूर्वीप्रमाणेच आहे. उमेदवारांनी पासपोर्ट सेवा पोर्टलवर ऑनलाइन अर्ज भरून शुल्क भरावे आणि जवळच्या पासपोर्ट सेवा केंद्रात अपॉइंटमेंट घेऊन आवश्यक कागदपत्रांसह उपस्थित राहावे.

जुना पासपोर्ट वैध राहणार का?

होय. तुमच्याकडे आधीपासून असलेला पारंपरिक पासपोर्ट त्याच्या वैधता कालावधीपर्यंत पूर्णपणे वैध राहील. नवीन पासपोर्टसाठी अर्ज करताना किंवा नूतनीकरणाच्या वेळी तुम्हाला चिपयुक्त ई-पासपोर्ट जारी केला जाईल.