जमिनीचे नकाशे आता ऑनलाइन! ‘महाभूमी’वरून घरबसल्या डाउनलोड करा | Check Online Jamin Nakasha
Mahabhumi Online Jamin Nakasha
Check Online Jamin Nakasha: राज्यातील जमीन व्यवहार अधिक पारदर्शक, वेगवान आणि नागरिकाभिमुख करण्यासाठी भूमी अभिलेख विभागाने महत्त्वपूर्ण डिजिटल सुविधा सुरू केली आहे. आता नागरिकांना जुने गाव नकाशे, डिजिटल मोजणी नकाशे (DG Map) तसेच जमीन मोजणीनंतर मिळणारी ‘क-प्रत’ ही कागदपत्रे महाभूमी (Mahabhumi) प्रणालीवरून ऑनलाइन पाहता आणि डाउनलोड करता येणार आहेत. त्यामुळे नकाशे मिळविण्यासाठी सरकारी कार्यालयांमध्ये वारंवार फेऱ्या मारण्याची आवश्यकता मोठ्या प्रमाणात कमी होणार आहे.
भूमी अभिलेख विभागाचा हा डिजिटल उपक्रम राज्यातील जमीन व्यवहार अधिक आधुनिक, पारदर्शक आणि नागरिकांसाठी सुलभ बनविण्याच्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे. महाभूमी प्रणालीवरून गाव नकाशे, डीजीमॅप आणि क-प्रत ऑनलाइन उपलब्ध झाल्यामुळे नागरिकांना सरकारी कार्यालयांवर अवलंबून राहावे लागणार नाही आणि जमीनसंबंधित अनेक कामे अधिक वेगाने पूर्ण करता येणार आहेत.
ऑनलाइन उपलब्ध होणाऱ्या नकाशामध्ये संबंधित गट किंवा सर्व्हे क्रमांक, जमिनीच्या सीमा, क्षेत्रफळ, शेजारील गट क्रमांक, मोजणीतील महत्त्वाच्या खूणा तसेच उपलब्धतेनुसार रस्ते, नाले आणि इतर भौगोलिक बाबींची माहिती पाहता येते. त्यामुळे जमीन ओळखणे आणि पडताळणी करणे अधिक सोपे होते.
2022 पासून सुरू झालेल्या डिजिटल सेवेला आता अधिक विस्तार
भूमी अभिलेख विभागाने 2022 पासून जमीन मोजणीनंतर नागरिकांना डिजिटल स्वरूपात ‘क-प्रत’ आणि ‘डीजीमॅप’ उपलब्ध करून देण्यास सुरुवात केली होती. आता या सेवेचा विस्तार करत विभागाने राज्यभरातील जुने स्कॅन केलेले गाव नकाशे आणि पूर्वीच्या डिजिटल मोजणी प्रकरणांतील नकाशे देखील महाभूमी प्रणालीवर उपलब्ध करून दिले आहेत.
यामुळे जमीन मालक, शेतकरी, बांधकाम व्यावसायिक तसेच सर्वसामान्य नागरिकांना आवश्यक नकाशे घरबसल्या मिळविणे शक्य होणार आहे.
घरबसल्या ऑनलाइन पाहता आणि डाउनलोड करता येणार नकाशे
महाभूमी प्रणालीद्वारे नागरिकांना संगणक किंवा मोबाईलच्या माध्यमातून आवश्यक नकाशे ऑनलाइन पाहता आणि डाउनलोड करता येतील. या सुविधेसाठी केवळ नाममात्र शुल्क आकारले जाणार असून, संपूर्ण प्रक्रिया ऑनलाइन असल्यामुळे वेळ, खर्च आणि श्रम यांची मोठी बचत होणार आहे.
डिजिटल सेवेमुळे शासकीय कार्यालयांवरील गर्दी कमी होण्यास मदत होईल, तसेच नागरिकांना अधिक जलद आणि पारदर्शक सेवा मिळेल.
जमिनीचा नकाशा कसा पाहाल?
- महाभूमी पोर्टलवर प्रवेश केल्यानंतर संबंधित जिल्हा, तालुका आणि गाव निवडावे.
- त्यानंतर गट क्रमांक किंवा सर्व्हे क्रमांक नमूद करून शोध प्रक्रिया पूर्ण करावी.
- 3 दिसल्यानंतर तो ऑनलाइन संबंधित नकाशा स्क्रीनवर पाहता येतो.
- आवश्यक असल्यास त्याची डिजिटल प्रत डाउनलोड किंवा मुद्रितही करता येते.
- ही प्रक्रिया सोपी झाल्याने नागरिकांना दिलासा मिळाला.
कोणत्या कामांसाठी होणार मोठा फायदा?
भूमी अभिलेख विभागाच्या या नव्या उपक्रमामुळे विविध जमीन व्यवहारांमध्ये आवश्यक असलेले अधिकृत नकाशे सहज उपलब्ध होणार आहेत. त्यामध्ये पुढील कामांचा समावेश आहे:
- जमीन खरेदी-विक्री व्यवहार
- बँक कर्जासाठी आवश्यक कागदपत्रे
- बांधकाम परवानगीसाठी नकाशे
- वारसा हक्काची प्रकरणे
- जमीन मोजणी आणि सीमांकन
- विविध शासकीय योजनांसाठी आवश्यक नकाशे
- यामुळे संबंधित प्रक्रिया अधिक सुलभ, विश्वासार्ह आणि वेळेवर पूर्ण होण्यास मदत होईल.
नागरिकांना मिळणारे प्रमुख फायदे
| सुविधा | फायदा |
|---|---|
| गाव नकाशे ऑनलाइन | घरबसल्या पाहता व डाउनलोड करता येतील |
| डिजिटल क-प्रत | जमीन मोजणीनंतर अधिकृत दस्तऐवज सहज उपलब्ध |
| डीजीमॅप | डिजिटल मोजणी नकाशे ऑनलाइन मिळतील |
| नाममात्र शुल्क | कमी खर्चात सेवा उपलब्ध |
| वेळेची बचत | सरकारी कार्यालयांच्या फेऱ्या टळतील |
| पारदर्शक प्रक्रिया | डिजिटल प्रणालीमुळे विश्वासार्ह सेवा |
सुविधा कुठे मिळणार ? शुल्क किती ?
महाभूमी पोर्टलवरून या सेवा ऑनलाइन उपलब्ध असून, इंटरनेट सुविधा नसलेल्या नागरिकांसाठी भूमी अभिलेख कार्यालय तसेच सेतू किंवा आपले सरकार सेवा केंद्रांमार्फतही या सेवांचा लाभ घेता येतो. विविध सेवांसाठी शासनाने निर्धारित केलेले शुल्क आकारले जाते. संबंधित सेवेचे अद्ययावत शुल्क महाभूमी प्रणालीवर पाहता
डिजिटल महाराष्ट्र संकल्पनेला मिळणार बळ
भूमी अभिलेख विभागाच्या या उपक्रमामुळे राज्यातील डिजिटल महाराष्ट्र आणि पेपरलेस प्रशासन या संकल्पनांना मोठी चालना मिळणार असल्याचे विभागाने स्पष्ट केले आहे. नागरिकांना कार्यालयात प्रत्यक्ष जाण्याची गरज कमी होणार असून, सर्व सेवा डिजिटल माध्यमातून उपलब्ध होणार आहेत.
भूमी अभिलेख विभागाचे उपसंचालक कमलाकर हट्टेकर यांनी सांगितले की, या सुविधेमुळे जमीन नकाशे मिळविण्याची प्रक्रिया अधिक सोपी, जलद आणि नागरिकाभिमुख झाली असून डिजिटल व्यवस्थापन अधिक मजबूत होणार आहे.


