Masik Shivratri Puja Vidhi – मासिक शिवरात्री 2026: 8 ऑक्टोबरला शिवरात्री, जाणून घ्या पूजा विधी, मंत्र आणि महत्त्व

Masik Shivratri October 2026 Puja

Masik Shivratri Puja Vidhi: मासिक शिवरात्री हा भगवान शिवाला समर्पित असलेला महत्त्वाचा धार्मिक दिवस आहे. हिंदू पंचांगानुसार प्रत्येक महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील चतुर्दशी तिथीला मासिक शिवरात्री पाळली जाते. या दिवशी भगवान शिवाची भक्तिभावाने पूजा, अभिषेक आणि मंत्रजप करण्याची परंपरा आहे. अनेक भाविक या दिवशी उपवास करतात आणि रात्री शिवपूजा करून महादेवाचे स्मरण करतात. ऑक्टोबर 2026 मध्ये मासिक शिवरात्री गुरुवार, 8 ऑक्टोबर रोजी पाळली जाणार आहे. पंचांगानुसार 8 ऑक्टोबर रोजी कृष्ण पक्षातील त्रयोदशी तिथी रात्री सुमारे 10:16 वाजता संपल्यानंतर चतुर्दशी तिथी सुरू होते. त्यामुळे 8 ऑक्टोबरच्या रात्री मासिक शिवरात्रीची पूजा केली जाते. महाराष्ट्रातील शहरानुसार सूर्यास्त आणि निशिता काळाच्या वेळेत काही मिनिटांचा फरक होऊ शकतो.

मासिक शिवरात्रीचे धार्मिक महत्त्व

मासिक शिवरात्रीच्या दिवशी भगवान शिवाची पूजा केल्याने मनःशांती, सकारात्मकता आणि आध्यात्मिक समाधान मिळते, अशी धार्मिक श्रद्धा आहे. अविवाहित मुला-मुलींकडून चांगला जीवनसाथी मिळावा यासाठी शिव-पार्वतीची पूजा केली जाते, तर विवाहित भाविक कुटुंबाच्या सुख-समृद्धीसाठी आणि कल्याणासाठी प्रार्थना करतात. या श्रद्धा धार्मिक परंपरांवर आधारित असून त्यांना निश्चित फलप्राप्तीची हमी मानू नये.

मासिक शिवरात्री 2026 पूजा मुहूर्त

मासिक शिवरात्रीसाठी रात्रीचा निशिता काळ विशेष महत्त्वाचा मानला जातो. 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी मुंबईत निशिता काळ साधारण रात्री 12:01 ते 12:50 असा आहे, तर पुण्यात तो साधारण रात्री 11:57 ते 12:46 असा आहे. त्यामुळे आपल्या शहरानुसार पंचांगातील वेळ पाहून पूजा करणे योग्य ठरेल.

8 ऑक्टोबर रोजी सायंकाळी शिवपूजेसाठी प्रदोष काळही आहे. मात्र मासिक शिवरात्रीची मुख्य पूजा चतुर्दशी तिथीतील रात्रीच्या काळात करणे महत्त्वाचे मानले जाते.

मासिक शिवरात्री पूजा विधी

मासिक शिवरात्रीच्या दिवशी सकाळी लवकर उठून स्नान करून स्वच्छ वस्त्र परिधान करावे. त्यानंतर भगवान शिव आणि माता पार्वतीचे स्मरण करून व्रताचा संकल्प करावा.

• शिवलिंगाला स्वच्छ पाण्याने किंवा गंगाजलाने अभिषेक करावा.
• दूध, दही, मध इत्यादी अर्पण करण्याची परंपरा काही ठिकाणी आहे.
• भगवान शिवाला बेलपत्र, फुले आणि नैवेद्य अर्पण करावा.
• ॐ नमः शिवाय या पंचाक्षरी मंत्राचा जप करावा.
• शिव चालिसा, शिव स्तोत्र किंवा महामृत्युंजय मंत्राचे पठण करता येते.
• रात्री शिवमंदिरात जाऊन दर्शन व पूजा करण्याची परंपरा आहे.

पूजेसाठी उपलब्धता आणि स्थानिक परंपरेनुसार साहित्य वापरावे. कोणतेही विशिष्ट पदार्थ अर्पण केल्याने ठराविक परिणाम होतात, असा वैज्ञानिक आधार नाही.

मासिक शिवरात्रीचा महामृत्युंजय मंत्र

ॐ त्र्यम्बकं यजामहे सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम्।
उर्वारुकमिव बन्धनान्मृत्योर्मुक्षीय मामृतात्॥

भगवान शिवाचा पंचाक्षरी मंत्र

ॐ नमः शिवाय।

हा भगवान शिवाचा अत्यंत प्रचलित मंत्र असून मासिक शिवरात्रीच्या दिवशी श्रद्धेने त्याचा जप केला जातो.

मासिक शिवरात्रीला शिवलिंगावर काय अर्पण करावे?

• जल: शिवलिंगावर पाणी अर्पण करणे ही सर्वसाधारण पूजा पद्धत आहे.
• बेलपत्र: भगवान शिवाला बेलपत्र प्रिय असल्याची धार्मिक मान्यता आहे.
• दूध: अनेक ठिकाणी शिवलिंगावर दुधाचा अभिषेक केला जातो.
• फुले: स्थानिक परंपरेनुसार फुले अर्पण केली जातात.
• धोतरा: भगवान शिवाच्या पूजेत धोतऱ्याला धार्मिक महत्त्व आहे.

गहू अर्पण केल्याने अडकलेली कामे निश्चितपणे पूर्ण होतात किंवा विशिष्ट समस्या दूर होतात, असा दावा निश्चित धार्मिक नियम म्हणून मांडणे योग्य नाही. अशा गोष्टी विविध स्थानिक श्रद्धा आणि परंपरांमध्ये आढळतात.

मासिक शिवरात्रीला उपवास कसा करावा?

भाविक आपल्या श्रद्धा, आरोग्य आणि क्षमतेनुसार उपवास करतात. काही जण दिवसभर फलाहार करतात, तर काही जण फक्त सात्त्विक आहार घेतात. पूर्ण उपवास करणे प्रत्येकासाठी आवश्यक नाही. आरोग्याच्या समस्या, औषधे किंवा इतर वैद्यकीय कारणे असल्यास उपवास करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे योग्य आहे.

मासिक शिवरात्रीला रात्री पूजा का केली जाते?

मासिक शिवरात्री ही कृष्ण पक्षातील चतुर्दशी तिथीशी संबंधित आहे. या तिथीतील रात्री भगवान शिवाची उपासना करण्याची परंपरा असल्याने रात्रीची पूजा विशेष मानली जाते. अनेक भक्त रात्री जागरण करून शिवनामस्मरण, मंत्रजप आणि स्तोत्रपठण करतात.

मासिक शिवरात्री 2026: महत्त्वाच्या गोष्टी

टीप: पंचांगातील तिथी, सूर्योदय, सूर्यास्त आणि निशिता काळाच्या वेळा शहरानुसार बदलू शकतात. त्यामुळे पूजा करण्यापूर्वी आपल्या स्थानिक पंचांगातील वेळ तपासणे योग्य आहे. 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी मासिक शिवरात्रीसोबत कृष्ण पक्षातील प्रदोष व्रताचाही योग आहे.